arrow_drop_up arrow_drop_down
7 augustus 2017 

Perfectionisme aanpakken in 7 stappen - met gratis stappenplan van een expert

Je hebt pas rust als alles netjes aan de kant ligt, je blijft maar uitstellen omdat je twijfelt aan je plan, wanneer je de dingen onder controle hebt voel je jou veilig, je wacht altijd de goedkeuring of bevestiging van anderen af of je bent iemand die nooit opgeeft? De kans is groot dat jij een perfectionist bent! Misschien hebben we allemaal wel een beetje een perfectionist in ons. Maar als het dwangmatig wordt, kan het jouw leven beheersen. Het niet bewust zijn van mijn eigen perfectionisme patroon was ongetwijfeld één van de vele oorzaken die me ooit in een burn-out deed belanden. Het controleerde jarenlang mijn denken en handelen. Zonder ik het besefte. Na mijn burn-out besliste ik om het aan te pakken. Na veel zelfanalyse en gesprekken met experten heb ik een helder beeld over wat het is en hoe je perfectionisme kan aanpakken. In deze blog bespreek ik het volgende: Wat is perfectionisme? Hoe ontstaat het? En wat kan je eraan doen?

Wat is perfectionisme?

Soorten perfectionisme

Er wordt al jarenlang onderzoek gedaan naar het fenomeen perfectionisme. Al in 1978 verscheen een publicatie over het verschil tussen “normaal perfectionisme” en “neurotisch perfectionsme” (1). “Normale perfectionisten” stellen realistische doelen voor zichzelf, halen plezier uit wat ze doen, en kiezen er bewust voor om minder precies te zijn in bepaalde situaties vanuit een besef dat controledrang overbodig is. “Neurotische perfectionisten” daarentegen zijn bijzonder veeleisend ten opzichte van zichzelf. Ze verwachten van zichzelf om steeds op het hoogste niveau te presteren en ervaren hun inspanningen als onvoldoende. Alles wat ze doen vinden ze onbevredigend en ze kunnen niet ontspannen omdat hun hoge standaarden het van hen overnemen (Hamachek, D. E. (1978)).

Perfectionisme symptomen (2)

Perfectionisme is de drang naar perfectie en bevestiging. Het is meestal het gevolg van een gebrek aan zelfvertrouwen. Perfectionisme aanpakken doen we door eerst na te gaan wat zoal de kenmerken zijn:

  • Bevestigingsdrang hebben
  • Een laag zelfbeeld hebben
  • Angst en in het bijzonder faalangst hebben
  • Te hoge eisen stellen aan zichzelf (en soms aan anderen)
  • Veel nadenken en piekeren
  • Uitstelgedrag vertonen
  • Nooit opgeven
  • Moeilijk kunnen beslissen
  • Een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben
  • Moeite met kiezen
  • Controledrang hebben
  • Pleasen (anderen altijd willen plezieren)

Zowel neurotische als normale perfectionisten hebben gelijkaardige symptomen. Het verschil tussen beide zit in de intensiteit en de duur van de beleving van deze symptomen (1).

Wanneer je een perfectionist bent, zul je jezelf ongetwijfeld in een aantal van deze kenmerken herkennen! Lees hier meer over de symptomen van perfectionisme.

perfectionisme aanpakken

Hoe ontstaat perfectionisme?

Perfectionisme aanpakken kan je maar als je ook begrijpt waar het vandaan komt. Je hoeft geen trauma’s te hebben om een verklaring te vinden. Het kan best onschuldig zijn. Als pasgeborene heb je eigenlijk alles in huis wat jou uniek maakt. Dit kind in ons draagt onze psychische vingerafdruk in zich en is heel kwetsbaar. Het kind is wie je wezenlijk bent. Jouw essentie. Daarnaast ontwikkelen we delen die bouwstenen van onze persoonlijkheid worden. Ze helpen ons in te passen in onze omgeving. Ze bepalen ons gedrag. Sommige kanten werden door jouw omgeving gestimuleerd en gewaardeerd. Andere kanten werden niet opgemerkt of afgekeurd. Deze “gevormde delen” zullen op termijn tussen het vrije, kwetsbare kind en de buitenwereld staan. Welke delen primair worden, hangt af van de normen en waarden waarmee je opgroeit, jou religie of cultuur. Ook de dingen die je hebt meegemaakt als mens tekenen jou (3).

Perfectionisme ontstaat in 2 soorten emotionele situaties

Hamachek, D.E. (1978) geeft aan dat er 2 soorten emotionele situaties zijn waar neurotische perfectionisme zich ontwikkelt (1).

  1. Geen goedkeuring of inconsistente goedkeuring waarbij de ouders er niet in slagen op expliciete verwachtingen te stellen aan hun kinderen. Dit is heel verwarrend voor het kind en zorgt voor veel (zelf)twijfel.
  2. Ouderlijk gedrag waarbij er sprake is van overdreven positieve goedkeuring in bepaalde situaties.

“Normaal perfectionisme” ontwikkelt zich door positief kopieergedrag (positive modeling) of negatief kopieergedrag (negative modeling).

Perfectionisme aanpakken

Prestatiedrang

Het belang van presteren is ons al heel vroeg ingeprent. We hoorden misschien vaak “Alleen het beste is goed genoeg” of  “De aanhouder wint.” Deze dingen gebeuren onbewust. De meeste adviezen van onze opvoeders zijn niet slecht bedoeld, integendeel.

Misschien voelde je als kind feilloos aan wat anderen prettig vonden en kreeg je daardoor de automatische reactie om mensen tegemoet te treden. Ongeacht de aanleiding: als kind kregen we wellicht het gevoel dat we niet OK waren of dat het beter kon. We kregen mee dat we moesten presteren om iets waard te zijn. We waren bang voor kritiek.

perfectionisme aanpakken

Directe ontstaansfactoren

Perfectionisme ontstaat dus in de kindertijd en kan één of meerdere ontstaansfactoren hebben.

  • Overdracht van ouder(s) naar het kind
  • Sterke druk om (beter) te presteren
  • Behoefte aan meer affectie
  • Gevoel te moeten zorgen
  • Verhuis naar een totaal nieuwe omgeving
  • Traumatische ervaring (misbruik)
  • Gepest worden

Perfectionisme aanpakken

Hoe perfectionisme aanpakken

Wordt perfectionisme dwangmatig? Belemmert het jou? Dan is het nodig om dit aan te pakken.

Ik doe zelf op dagelijkse basis aan zelfcoaching waarbij ik met breinmodellen inzicht wil krijgen in mijn eigen patronen. Welke gedachten heb ik, welke acties neem ik en waarom? En tot welke resultaten leidt dit in mijn leven?  Wéten wat je perfectionismepatroon aanstuurt is cruciaal.

Dit deel werkt vanuit de linkerhelft – de denkhelft – van onze hersenen.  Het verklaart waarom perfectionisme steeds gepaard gaat met heel veel en intens denken en vaak ook piekeren. Het is belangrijk om ook terug ruimte te geven aan je vrije kind (je rechter hersenhelft). Je kan je hersenen trainen op de samenwerken met het vrije kind in ons.  Dit vrije kind bepaalt van bij onze geboorte ons denken, doen en voelen.  Het stelt ons als klein kind in staat om heel open en ongedwongen in het leven te staan.

Kernmerken van het vrije kind die vaak terugkomen zijn:  zich echt vrij voelen, enthousiast zijn, blij zijn,  helemaal in het moment zijn,  creatief zijn (out of the box denken),  zintuigen helemaal open, heel beperkt denken. Het vrije kind staat symbool voor onze rechter hersenhelft, waar ondermeer onze  creativiteit en zelfzorg een plaats heeft. Bij deze techniek wordt  contact gemaakt met beide delen met als doel:  “ik ben OK zoals ik ben” (3).

De samenwerking van de interne delen leidt tot een toestand die men de ‘VRIJE VOLWASSENE‘ noemt. Deze persoon is in staat om zich vanuit authenticiteit en spontaneiteit te verbinden met activiteiten in de wereld. De vrije volwassene is in staat om zijn energie te laten stromen en zijn wil op een succesvolle manier in te zetten. Relaties verbeteren, het verleden wordt verwerkt, de persoon heeft een groter geluksgevoel, de persoon durft zichzelf zijn, er ontstaat focus, verslavingen worden doorbroken, patronen komen onder controle, enz. (3)

Perfectionisme aanpakken in 7 stappen (2)

1. Laat het kind terug meer toe in je leven

Speel meer, doe eens gek en ervaar terug de lichtheid van het bestaan. De kracht van relativeren en humor doet wonderen. Is de stap naar jouw innerlijke kind te groot? Begin met mindfulness, door te genieten van de kleine dingen in het leven.

Perfectionisme aanpakken

2. Verander je denkpatronen

Stel jezelf cognitieve vragen om dichter bij jezelf te komen, zoals “Wat kan ik nu doen?”, “Wat vind ik hiervan?”, “Is dit mijn mening?”, “Waar ben ik blij om?”, “Is dit mijn verantwoordelijkheid?”,… Dit soort oefeningen doe ik elke dag. Ik zie het als het “schoonmaken” van mijn hersenen.

We hebben gemiddeld 50.000 gedachten per dag, wat overeenkomt met elke seconde 2 ideeën. 90% van onze gedachten is hetzelfde dan de dag voordien. Onze gedachten bepalen ons ganse denken, voelen en handelen. Brainstormen in en met je zelf kan dus heel nuttig zijn om patronen bloot te leggen bij jezelf. (4)

3. Stuur positieve boodschappen naar jezelf

Geef jezelf eens een complimentje zoals “ik ben OK zoals ik ben.”, “ik mag er zijn.” Werk aan je zelfbeeld door je kwaliteiten en waarden in kaart te brengen.

Perfectionisme aanpakken

4. Wakker jouw groeipotentieel aan

Vergroot jouw tolerantie voor groei door niet te snel te beoordelen. We leren uit onze fouten en kunnen alleen maar groeien door deze fouten te mogen maken. Durf vaker falen. Onderaan dit artikel vind je een blog over hoe ik zelf leer om mijn imperfectie te omarmen en mezelf de toestemming geef om te falen. Enkel dan geef je jezelf ook de toestemming om te groeien.

5. Leer prioriteiten stellen

Verspil geen tijd aan factoren die geen invloed hebben op wat je probeert te bereiken. Leer daarom de impact in te schalen en prioriteiten te stellen. Focus op jouw ultieme doel. We willen vaak te veel en tegelijk. Onrealistische doelen zijn typisch voor neurotische perfectionisten.

Zelf werk ik sinds kort met de One Thing-methode. Het helpt me enorm met focus en met het opstellen van een persoonlijk ontwikkelingsplan. Lees hier de blog die ik hierover schreef.

Perfectionisme aanpakken

6. Weg met belemmerende overtuigingen

Onderzoek en transformeer jouw belemmerende overtuigingen naar positieve en realistische statements. Bijvoorbeeld “Je kan beter.” versus “Niemand is perfect.” Wees niet zo hard voor jezelf. Vaak zijn we veel harder met onszelf dan met anderen. Wat je tegen een ander nooit zou durven zeggen, zeg je dus ook niet tegen jezelf 😉

7. Benoem jouw angsten

Blootstelling aan jouw angsten kan je helpen om te leren dat het niet zo erg is of gevaarlijk is als je oorspronkelijk dacht. Oefen dus eens wat nieuw gedrag door bijvoorbeeld een zichtbaar stukje van jouw huis rommelig te laten liggen, jouw mail maar één keer te checken, een kwartier te laat te komen op een afspraak,… Lees hier tips om angsten en twijfels vaarwel te zeggen.

Vlog: Perfect Imperfect

Bekijk hier mijn vlog over “perfect imperfect” waar ik bewust de imperfecties uit mijn leven deel

 

Ontvang als eerste mijn volgende artikel

Elke VermeireSchrijf je hier in en ontvang mijn blogs en updates per mail en abonneer je op haar You Tube kanaal.

Elke schrijft over de meest uiteenlopende energie-onderwerpen. In haar zoektocht naar “Elke Dag Energie” deelt ze haar inzichten, struggles, overwinningen, teleurstellingen en kritische blik met jou. Elke schrijft herkenbare verhalen die een mooie mix garanderen van eigen ervaringen en wetenschappelijk onderzoek. Ze is een echte boekenwurm en leest tal van boeiende literatuur om haar blogs mee te onderbouwen. De onderwerpen op haar blog gaan over gezonde levensstijl, mindset, stress, burn-out, carrière, persoonlijke groei en ontwikkeling.

Het volgende artikel in je mailbox ontvangen? Klik hier!

Elke op Social Media

Volg Elke Dag Energie ook op Facebook en Instagram!

Elke Dag Energie

Bronnen en onderzoeken

Over de schrijver
Elke Vermeire is een orthomoleculaire natuurvoedingsdeskundige die zich gespecialiseerd heeft in eigentijdse gezondheidsklachten zoals vermoeidheid, darmproblematiek, suikerverslaving, overgewicht en lifestyleziektes als diabetes. Ze is auteur van het boek "Geluk in je Buik", richtte haar eigen glutenvrije bakkerij Bite and Boost op (waar ze spirulina granola en - crackers produceert) en ontwikkelt online voedingsprogramma's om mensen op een laagdrempelige manier te begeleiden naar een betere gezondheid.
Reactie plaatsen

Phoenix WebsitePhoenix Website